Universiteit Leiden

nl en

Lezing | Studium Generale

De sturende kracht van taal

Datum
21 februari 2017
Tijd
Serie
Allemaal taal!
Bezoekadres
Lipsius
Cleveringaplaats 1
2311 BD Leiden
Zaal
011

Een glas kan ‘halfvol’ of ‘halfleeg’ zijn. Dat is misschien wel het bekendste voorbeeld van de sturende kracht van taal. De werkelijkheid is hetzelfde, maar door je woordkeus stuur je de lezer of luisteraar in één bepaalde richting. Wel bijschenken of niet, bijvoorbeeld. Die functie van taal is een aantal jaren geleden ook ontdekt door de NS. Sindsdien heet een stoptrein zonder wc een ‘sprinter’ en heeft een trein niet langer ‘vijf minuten vertraging’, maar ‘vertrekt’ hij ‘over vijf minuten’. Dat je kan sturen met de keuze van woorden zal dus duidelijk zijn. In deze lezing zal Ronny Boogaart laten zien dat we hier te maken hebben met een veel algemenere eigenschap van taal, die vaak veel subtieler is dan de keuze tussen ‘halfvol’ of ‘halfleeg’ of tussen ‘sprinter’ en ‘stoptrein’.  Uiteindelijk gaat het bij communicatie nooit om wat mensen letterlijk zeggen maar altijd om de conclusie waar ze op aansturen.

Lees meer