Universiteit Leiden

nl en

Congres/symposium

Religiewetenschap en religieonderwijs: Visies voor onderwijs over religie en levensbeschouwing in het VO

Datum
21 juni 2016
Tijd
Bezoekadres
Academiegebouw
Rapenburg 73
2311 GJ Leiden

Het Leiden University Center for the Study of Religion organiseert deze conferentie om te verkennen hoe de religiewetenschap kan bijdragen aan de versterking van het onderwijs over religie en levensbeschouwing in Nederland. Om een brede en diepgaande verkenning mogelijk te maken, komen in deze conferentie religie­weten­schappers, vakdidac­tici, docenten, en beleidsmakers bij elkaar.

Het thema van de conferentie is urgent. Ten eerste wordt het primair en voortgezet onderwijs op dit moment gronding herzien door staatssecretaris Sander Dekker onder het motto ‘Ons Onder­wijs 2032’. Hier­mee staat ook de plek van het religieonderwijs ter discussie: hebben we religieonderwijs nodig? Waarom, en hoe dan? Ten tweede wil minister Jet Bussemaker de docenten­opleidingen sterker veran­keren in de weten­schap. In de plannen voor de tweejarige educatieve masters moeten vakdidactiek en vakinhoud daartoe beter worden geïntegreerd en op elkaar worden afgestemd. Hierdoor rijst de vraag in welke universitaire discipline(s) de opleiding docent Godsdienst/Levens­beschouwing verankerd moet worden.

In deze conferentie nemen we als uitgangspunt dat religiewetenschappelijk gefundeerd religieonderwijs in het voortgezet onderwijs nodig, wenselijk en mogelijk is. Hierover willen wij graag op constructieve en actieve wijze van gedachten wisselen met degenen die met religieonderwijs bezig zijn in het voortgezet en hoger onderwijs en in belangen­verenigingen en overheid.

LUCSoR organiseert de conferentie in samen­werking met het Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascho­ling van de Universiteit Leiden (ICLON), de Afdeling Geschiedenis, Europese Studies en Religiewetenschappen (UvA), het Departement Filoso­fie en Religie­wetenschap (UU), de Faculteit Godgeleerdheid en Godsdienst­wetenschap (RUG), en de Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen (RU).

Programma

9.30    Binnenkomst, registratie, koffie (Academiegebouw, Beeldentuin)

Welkom en uitgangspunt voor de discussie
Academiegebouw, Klein Auditorium
10.00    Welkom, door prof.dr. Mirjam de Baar, vice-decaan, Faculteit Geesteswetenschappen (UL)
10.05    Uitgangspunt voor de discussie: Religiewetenschappelijk gefundeerd onderwijs over religie en levensbeschouwing, door dr. Markus Altena Davidsen (UL; dagvoorzitter)

Sessie 1: Learning from the Study of Religion: Wat de religiewetenschap kan bieden aan VO en HBO
Academiegebouw, Klein Auditorium
10.15    Religiewetenschap in het bijzonder onderwijs (dr. Paul Vermeer, RU)
10.35    Religiewetenschap in het openbaar onderwijs (dr. Ernst van den Hemel, UU)
10.50    Religiewetenschap in de HBO-opleiding Leraar Godsdienst (prof.dr. Gerard Wiegers, UvA)
11.05    Religiewetenschappelijk gefundeerd GL in de praktijk (dr. Michaël van der Meer, Hermann Wesselink College, Amstelveen)

11.20    Koffiepauze (Academiegebouw, Beeldentuin)

Sessie 2: Religiewetenschap en religieonderwijs: Reacties vanuit het veld
Academiegebouw, Klein Auditorium
11.50    Reactie vanuit de godsdienstpedagogiek (dr. Gerdien Bertram-Troost, VU)
11.55    Reactie vanuit de HBO-opleidingen Leraar Godsdienst (dr. Jan Marten Praamsma, CHE)
12.00    Reactie vanuit de WO-opleidingen Leraar Godsdienst/Levensbeschouwing (dr. Arwin van Wilgenburg, vakdidacticus, UU)
12.05    Discussie met de zaal

12.45    Lunch (Faculty Club, Restaurant)

Sessie 3: Hoe nu verder? Gesprekken over religiewetenschap en religieonderwijs
14.00    Workshops

Workshop #1. Religiewetenschappelijke vakdidactiek en lesmateriaal VO
o.l.v. Jeannette den Ouden (ICLON) en dr. Markus Altena Davidsen (UL)    
Academiegebouw, Klein Auditorium
Hoe kan een religiewetenschappelijke vakdidactiek eruitzien? Hoe is een specifiek religie¬weten¬schappelijke didactiek anders dan andere didactische benaderingen tot religie, en hoe kan hij een aanvulling vormen op bestaande benaderingen? Concreet: hoe zou lesmateriaal voor religie¬weten¬schappelijk gefundeerd onderwijs eruit kunnen zien? Kunnen we als religiewetenschappers, VO-docenten, vakdidactici, en uitgevers samenwerken om dit soort lesmateriaal te ontwikkelen? Uitgangs¬punt in deze discussie zijn de voorbeelden van onderwijs-thema’s zoals in het ochtend¬programma besproken door Vermeer, van den Hemel en Wiegers.

Workshop #2. Docentenopleidingen via HBO en Universiteit
o.l.v. Prof.dr. Frans Wijsen (RU) dr. Jan Marten Praamsma (CHE)
Academiegebouw, Vergaderzaal 1 (begane grond)
Hoe kunnen we studenten Docent GL optimaal voorbereiden op hun werk? Welke rol moet religie¬wetenschap en religiewetenschappelijke vakdidactiek hebben in hun studieprogramma’s? Kunnen de HBO-opleidingen iets winnen door de religiewetenschappelijke component in hun studie¬¬pro¬gram¬ma’s uit te bouwen? En hoe moeten de nieuwe tweejarige educatieve WO-masters eruit gaan zien? Kunnen ze, bijvoorbeeld, met voordeel meer aandacht schenken aan kennisgebieden waar de scholen expliciet naar vragen, zoals Bijbelwetenschap, ethiek, geschiedenis van het christen¬dom, humanisme en burgerschap, dan nu het geval is? Kunnen, met andere woorden, de HBO- en WO-opleidingen versterkt worden door meer op elkaar te gaan lijken? Een verwante vraag is of we een arbeidsdeling wensen waar sommige HBOs en universiteiten primair opleiden voor het bijzonder onderwijs, en anderen voor het openbaar onderwijs. Als we wel zo’n arbeidsdeling wensen, moeten we dan werken voor de oprichting van een HBO-eerstegraadsopleiding gericht op het openbaar onderwijs?

Workshop #3. Het schoolvak in het VO
o.l.v. dr. William Arfman (UiT/UL) en Marleen Lammers (VOS/ABB)
Faculty Club, Blauwe Kamer
Welke dilemma’s hebben we mee te maken als we religiewetenschappelijk gefundeerd religieonderwijs een plaats willen geven in het schoolcurriculum? Bijvoorbeeld: Willen we een zelfstandig vak of kan ‘religiekunde’ net zo goed een vakgebied worden binnen Geschiedenis en/of Maatschappijleer? Willen we dat de overheid kerndoelen en eindtermen voor het religieonderwijs vastlegt of moeten de scholen dat zelf doen? Willen we op alle scholen religiewetenschappelijk gefundeerd religieonderwijs, of slechts op sommige scholentypen (openbaar/bijzonder; vmbo/havo/vwo)? En hoe richten we dit alles in op een manier die recht doet aan het duale stelsel van het onderwijs, zonder dat dit stelsel vernieuwing en samenwerking in de weg staat?

15.15    Koffiepauze (Academiegebouw, Beeldentuin)

Sessie 4: Verslag van de workshops
Academiegebouw, Klein Auditorium
15.35    Verslag van workshop #3 over ‘Het schoolvak in het VO’
15.40    Discussie met de zaal
15.55    Verslag van workshop #1 over ‘Religiewetenschappelijke vakdidactiek en lesmateriaal VO’
16.00    Discussie met de zaal
16.15     Verslag van workshop #2 over ‘Docentenopleidingen via HBO en Universiteit’
16.20    Discussie met de zaal

16.35    Borrel (Faculty Club, Restaurant)

Afronding en afspraken
Tijdens de borrel (Faculty Club, Restaurant)
17.00    Kort verslag van de dag, door prof.dr. Maurits Berger (UL)
17.05    Aanbeveling namens de organisatoren, door dr. Ernst van den Hemel (UU)

Contact

Markus Davidsen

Aanmelden

Deelname is gratis, maar registratie is verplicht.
Aanmelden kan tot maandag 13 juni bij Bas van Rijn: b.b.van.rijn@hum.leidenuniv.nl

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie