Universiteit Leiden

nl en

Promotie

Barbara Braams - Adolescent Risk Taking

Datum
17 november 2015
Tijd
Zaal
Academiegebouw

Promotor(s): Prof. dr. E.A. Crone

Co-promotor(s): Dr. J.S. Peper

De adolescentie is de overgangsfase van de kindertijd naar de volwassenheid en wordt gekenmerkt door veranderingen op het fysieke, cognitieve en sociaal-emotionele vlak. Eén van de aspecten die de adolescentie kenmerkt is een toename in risicogedrag. Onder risicogedrag wordt gedrag verstaan dat mogelijke negatieve gevolgen heeft, bijvoorbeeld het drinken van grote hoeveelheden alcohol en te hard rijden.

In eerdere studies zijn veranderingen tijdens de adolescentie en de relatie met risicogedrag onderzocht, hierbij zijn belangrijke resultaten geboekt. Echter, een aantal grote vragen is tot op heden onbeantwoord gebleven. De eerste vraag is of activiteit in het beloningscentrum, striatum, tijdens de adolescentie verhoogd of juist verlaagd is ten opzichte van de kindertijd en de volwassenheid. De tweede vraag betreft de invloed van sociale context. Vrienden hebben een invloed op striatumactiviteit, maar welke aspecten van sociale context hierbij precies belangrijk zijn blijft onduidelijk. De laatste vraag is hoe de veranderingen in leeftijd, puberteit en sociale context zich verhouden tot risicogedrag in het echte leven.

De resultaten van de studies in dit proefschrift geven aan dat de neurale respons bij het verkrijgen van een beloning verhoogd is tijdens de adolescentie. Deze respons wordt beïnvloed door leeftijd, puberteit, persoonlijkheid en sociale context. De striatum respons is gerelateerd aan risicogedrag in het echte leven.

Deze resultaten geven inzicht in de complexe relatie tussen beloningsverwerking in de hersenen en risicovol gedrag in het echte leven. Een bepaald niveau van risicogedrag tijdens de adolescentie is gebruikelijk en hoeft geen probleem te vormen. Echter, bepaald gedrag tijdens de adolescentie met nadelige gevolgen voor de gezondheid kan uitmonden in een levenslange ongezonde gewoonte. Inzicht in welke factoren aan de basis liggen van excessief risicogedrag tijdens de adolescentie kan bijdragen aan het voorkomen van nadelige effecten op de gezondheid tijdens de volwassenheid.